06-48616990 info@ontspannu.nl

Stress is een hele normale reactie van ons lichaam op veranderingen, bedreigingen, gevaar etc. In normale omstandigheden keert het lichaam weer terug naar een balans. Maar wat gebeurt er nu precies als die balans niet meer wordt gevonden? Daarover schrijf ik dit artikel.

Stress stadium 1Het eerste stadium: We hebben te vaak (werk-)stress

Als er in je leven voldoende leuke dingen en rustmomenten zitten dan heeft je lichaam een prima mechanisme om de gevolgen van een stress situatie op te vangen.
Die fijne momenten, het genieten daarvan zorgt voor voldoende aanmaak van endorfine. Endorfine remt de aanmaak van o.a. cortisol (een stress-hormoon) en normaliseert de gevoeligheid van de hersenen voor stress-situaties. Heb je echter te vaak stress of ben je niet in staat om voldoende tot rust te komen of te genieten dan ontstaat de situatie waarin je stress-reactie onvoldoende wordt geremd en de stresshormonen het lichaam alerter gaan maken.

Stress stadium 2Het tweede stadium, de stress houdt aan: We beginnen klachten te krijgen

Het lichaam wordt door de stressreactie in staat van paraatheid gebracht. Bepaalde processen (onderhoud, immuunsysteem o.a.) staan tijdelijk op een lager pitje, andere processen draaien juist op volle toeren. Indien deze staat van paraatheid maar korte tijd aanhoudt dan is je lichaam prima in staat om terug naar normaal te keren. De stresshormonen worden dan afgebroken en de processen genormaliseerd.

Maar wat gebeurt er als de alertheid een nieuwe ‘normaal toestand’ wordt? Dan blijven de onderhoudsprocessen op een laag pitje draaien. Weliswaar zorgen de hogere cortisol-niveaus voor ontstekingsremming, maar het immuunsysteem werkt nog maar minimaal. Ook de aanmaak van nieuwe cellen, verjonging gaat minder snel. De weke delen gaan opspelen, de darmen geven klachten en er kan nog veel meer mis gaan met je gezondheid.

In deze en de volgende fase bevind je je als je steevast in de eerste dagen van je vakantie ziek wordt.

Stress stadium 3Het derde stadium, we raken overspannen of houden maar vol

Als de stress alsmaar blijft aanhouden dan ontstaat veel achterstallig onderhoud in het lichaam. Het stress-systeem tast dan ook de hersenen aan, het terugkoppel-mechanisme naar de stress-reactie in de hersenen neemt af, wat een zelfversterkende situatie veroorzaakt. Overgevoeligheid ontstaat in deze fase, zowel voor stoffen in het eten, de omgeving etc, maar ook mentaal. Men wordt kribbiger, krijgt een korter lontje. De lichamelijke klachten zijn aanwezig.
In deze fase raken mensen overspannen: ze kunnen het niet meer aan. Meestal is dan een vakantie van een week of 3 voldoende om tot rust te komen. Maar: nu is het wel slim om dingen te gaan veranderen! Doe je dat niet, of ben je een echte volhouder dan loop je vanzelf vast in de volgende fase.

Stress stadium 4Het vierde stadium: Burn-out

Mensen zijn prima in staat om de signalen van het lichaam te verwaarlozen. Ons brein stelt ons daartoe in staat. Dus zelfs al hebben we altijd hoofdpijn, steeds minder energie (ook onze conditie hobbelt achteruit), rug-, spier-, en gewrichtsklachten, we blijven maar doorgaan. Totdat het echt niet meer gaat! Dan ben je burn-out, en afhankelijk van hoe ver je je lichaam hebt uitgeperst noemen we dat een burn-out type 1 of 2. (in het geval van een type 2 kun je werkelijk helemaal niks meer, je energie systeem ligt op zijn gat).
En niet alleen is je energie op, je geloof in eigen kunnen is ook verdwenen, je bent negatief gestemd

In welk stress-stadium zit jij en wat kun je dan doen?

Als stressconsultant en coach help ik graag mensen om de juiste maatregelen te treffen. Mocht je aan de hand van bovenstaande beschrijving doorhebben dat je te veel stress hebt en dat het niet de goede kant op gaat dan is het belangrijk om maatregelen te nemen. Hieronder doe ik een paar suggesties voor maatregelen die ik in de coaching ook gebruik:

Algemene maatregelen bij stress:

  • Zorg voor een goede verhouding tussen inspannen en ontspannen. Maak daarbij niet de fout om je vrije tijd vol te plannen met leuke dingen, maar zorg ook voor voldoende vrije uurtjes.
  • De gemakkelijkste oplossing voor (werk-)stress is altijd om de situatie waarin de stress ontstaat te ontlopen. Als dat niet mogelijk is dan resteert maar één oplossing: leren er anders mee om te gaan.

Maatregelen stadium 1:

  • In dit stadium is het belangrijk om jezelf goed te verzorgen. Een extra knuffel, een lekker etentje, genieten van de sauna of een massage kunnen al veel goed doen.
  • Kijk naar wat de meeste stress oplevert. Kan dat misschien anders?
  • Houd de vinger aan de pols. Veel mensen bevinden zich in jouw gezelschap. De balans houden zorgt ervoor dat de stress niet oploopt.

Maatregelen stadium 2:

  • Je hebt klachten, je lichaam geeft signalen: luister daarnaar!
  • Je lichaam heeft dus ook zorg nodig: vooral fysieke ontspanning kan je hierbij helpen.
  • Naast deze lichamelijke maatregelen is het nu echt nodig om je leven onder de loep te leggen: waarmee doe je jezelf geweld aan? Moet je naar ander werk gaan kijken of is er een goed gesprek thuis nodig? Doe dat dan ook want anders loop je geheid tegen een overspannenheid aan.
  • Bewegen kan je stress bestendiger maken, maar overdoe het niet!

Maatregelen stadium 3:

  • Neem een paar weken rust. Overspannen betekent dat je op de toppen van je zenuwen loopt. Je kunt nog best veel en met een paar dagen rust kan je weer werken, maar zo gauw je weer in de situatie komt of er alleen maar aan denkt ben je weer helemaal gespannen. Dus even een paar weken helemaal niks!
  • Eenmaal tot rust gekomen is het zaak om professionele hulp te zoeken. Want je wilt niet een herhaling van deze situatie of nog erger in het volgende stadium terecht komen.
  • Mocht je in deze fase nog niet zijn afgeknapt, niet overspannen zijn geraakt, dan zijn je lichamelijke en geestelijke signalen zodanig dat je daarvan zowel op het werk als thuis veel last hebt. Ook dan is professionele hulp geboden. Je kunt het tij nog keren!

 Maatregelen stadium 4:

  • Je bent burn-out. Veel mensen beseffen pas wat dat betekent als het ze zelf overkomt. Je energie is heel laag of je hebt helemaal geen puf meer. Veel rusten is dan heel belangrijk!
  • Besef en begrijp wat er in je lichaam aan de hand is: laat je door een professional voorlichten. Op het internet staat veel over burn-out, maar eerlijk gezegd staat er ook veel onzin bij. Burn-out wordt vaak verward met een overspannenheid en ook met depressiviteit. Het kan best zijn dat je je depressief voelt, maar je bent het niet.
  • Bewegen is een belangrijke sleutel in je herstel. Maar doe ook dat onder begeleiding van een professional. Want je kunt jezelf verder de burn-out in sporten!
  • Houd contact met het werk, anders ontstaat er al heel snel een afstand die je later maar moeilijk zult kunnen overbruggen. Belangrijk is dan wel dat je niet in contact komt met de prikkels die je stress geven. Verder is het slim om niet iedere dag een uurtje, maar bv één keer per week een paar uurtjes te gaan.
  • Doe alles om je lichaam zich te laten herstellen: lekker douchen, supergezond eten, slaaphygiene verbeteren, shiatsu massage etc etc.
  • Pas als je er aan toe bent ga je een nieuwe balans zoeken in je leven met het werk en de privé situatie. Blijf daarbij goed voelen aan je lichaam of je niet opnieuw over je grenzen gaat!

Direct contact met Ontspannu!

Stel je vraag hier en ik neem zo snel mogelijk contact op!

Fred Steetsel
Stressconsultant en personal coach
06-48616990

Ontspannu! helpt om medewerkers en organisaties beter te laten omgaan met werkstress.

“51 ontspannu tips”

Ontvang het e-book met de 51 tips gratis!

“51 ontspannu tips”

Ontvang het e-book met de 51 tips gratis!